EMDR (Eye Movement Desensitisation Reprocessing)

"Loslaten is sterven….
maar wat anders is sterven
dan je eigen oorsprong erven?
Joke Eldering

De techniek EMDR is ontdekt door Francine Shapiro. Het is een bijzondere methode voor het begeleiden van mensen met een chronisch trauma en een gerichte of diffuse angst. Door de inductie met handbewegingen, terwijl de cliënt zich concentreert op een emotie van angst of een lichaamsgevoel, of een beladen zin steeds herhaalt, ontstaat op een bepaald moment een transformatie. Het negatieve affect wordt een positief affect. (Uytenbogaardt, handboek voor moderne hypnotherapie, 2000). Als een cliënt er aan toe is kan deze techniek m.i. uitstekend gebruikt worden.

Eigen ervaringen met EMDR

Ik heb zelf geen ervaring met kanker, maar ik weet heel goed hoe vermoeiend het is om steeds maar te voldoen aan verwachtingen van anderen, om aan jezelf voorbij te gaan (zie onder motivatie).

In een sessie met EMDR ervoer ik het leven als een trechter. Toen ik geboren werd (of misschien nog daarvoor, ik laat vorige levens even buiten beschouwing) had ik alles tot mijn beschikking, alle mogelijkheden die het leven biedt. Tijdens de opvoeding werd ik - zoals zo velen - geconfronteerd met allerlei gevoelens, gedragingen en gedachten die niet mogen. Niet egoïstisch of hebzuchtig zijn, niet springen, niet schreeuwen, niet trots of hoogmoedig zijn. Wel hoorde ik: je moet je gedragen, je moet intelligent zijn en hard werken, je moet aardig zijn, je moet ……(vul maar in). Zo werd in mijn wezen een heel beperkt ideaalbeeld "gehamerd" en ging ik me schamen voor alles wat daar niet bij hoort.

Met iedere hamerslag werd de trechter smaller. Ik was nog steeds dezelfde, maar beperkter. Tot ik me realiseerde dat ik niet die trechter ben, maar de inhoud. Die inhoud kan stromen en door de trechter heen gaan, zodat er weer alle ruimte is. Het is misschien eng om de vorm los te laten, maar de winst is dat je terechtkomt in een stroom waarin alles mogelijk is. En wat is essentieel aan een stroom? Dat hij voortdurend verandert: "een voortdurend veranderende stroom, waarin degene die we denken te zijn elk ogenblik weer wordt geboren en sterft." (Levine).

Dit betekent dat je open staat voor het leven, zonder voorwaarden. "Juist vanwege het problematische van het bewaren van een "open" hart en een "open" geest wanneer er iets botst met een idee van wat datgene verondersteld wordt te zijn, zien wij minder van het wonderbare in het leven. Omdat iets "onmogelijk" is, wordt een waarneming snel gevangen in rationalisaties en terzijde gelegd als zijnde onwerkelijk" (Levine). "We voegen ons in de stroom der verandering, voorbij het idee van winst en verlies, voorbij het idee van leven en dood, en openen onszelf voor de immensheid van wat is.

We maken ons opnieuw het vermogen eigen om het leven te ervaren zoals het zich ontvouwt, en speelsheid en lichtheid nemen de plaats in van strijd en beoordeling" (Levine). Speelsheid en lichtheid heb ik cursief getypt, omdat dit allang een thema in mijn leven is. Het staat tegenover het moeten in de trechter en is een eigenschap van het water, als dat eenmaal door de trechter heen stroomt. Voor mij was EMDR een schitterende techniek, waarin ik goed zicht kreeg op de trechter (de vorm) en het water (de stroom).

Vertaling naar de praktijk
Overwegingen over vermoeidheid en moedeloosheid
Aandacht voor schuldgevoel
Intake
Interventiestrategieën vanuit het boek "Psychologische patiëntenzorg in de oncologie" van De Haes e.a., hoofdstuk Vermoeidheid
"Zelfhelend vermogen en kerntransformatie"
Werken met metaforen

Inoudsopgave